Czy wiesz, że do matury z języka angielskiego istnieje konkretna lista zagadnień, które po prostu trzeba opanować? Znajdziesz na niej oficjalny zestaw tematów leksykalnych oraz działy z gramatyki, które pokrywają absolutnie wszystko, co może pojawić się w arkuszach CKE. Kliknij i zobacz, co dokładnie powtarzać do matury.
Fundamentem angielskiej gramatyki są czasy. Doskonale wiem, jak to wygląda w szkole – zwykle spędzasz na ich nauce mnóstwo czasu, a w głowie i tak pojawia się chaos, bo przecież w angielskim jest ich naprawdę sporo. Jeśli zdajesz maturę podstawową, mam dla Ciebie dobrą wiadomość: nie musisz umieć wszystkiego idealnie. Skup się na tych najważniejszych i najbardziej praktycznych strukturach, takich jak czas Present Simple.
Dlaczego Present Simple to Twój „must-have” na maturze?
Ten czas uratuje Cię podczas pisania e-maila, wpisu na bloga czy wypowiedzi na forum. W zadaniu z wypowiedzią pisemną egzaminatorzy skrupulatnie sprawdzają poprawność gramatyczną. Odpowiednie posługiwanie się czasami to łatwe punkty, które mogą mocno podbić Twój ostateczny wynik.
Warto powtórzyć zasady tworzenia zdań twierdzących, pytań i przeczeń w Present Simple, aby pisać bezbłędnie i bez niepotrzebnego stresu.
Zanim przejdziemy do teorii, zacznijmy od kilku prostych pytań: Kiedy dokładnie używać tego czasu? Jak sprawnie budować zdania i pytania? Co jeszcze trzeba wiedzieć o Present Simple? Obejrzyj krótkie wideo i zrób ze mną ekspresową powtórkę gramatyki do matury podstawowej:
Kliknij i zobacz, co powtarzać do matury.
📺 Obejrzyj film z powtórką do matury:
Kiedy używamy czasu Present Simple?
Czasu Present Simple używamy w czterech głównych sytuacjach:
- Czynności wykonywane regularnie (rutyna): Coś, co robisz codziennie, co tydzień lub w każdy weekend.
- Zjawiska zawsze prawdziwe: Fakty naukowe, prawa natury i ogólne prawdy.
- Stany, uczucia i opinie: To, co czujesz, myślisz lub uważasz w danym momencie.
- Rozkłady i harmonogramy w przyszłości: Gdy mówimy o przyszłości zaplanowanej przez odgórny grafik (np. pociągi, autobusy, seanse w kinie, lekcje).
Przykład klasycznego zdania: I watch TV every day. (Oglądam TV codziennie).
Jak budować zdania twierdzące? Uważaj na końcówkę -s!
W większości przypadków struktura zdania twierdzącego jest banalna:
Podmiot + czasownik w 1. formie + reszta zdania
- Przykład: We play tennis. (My gramy w tenisa).
Schody zaczynają się w trzeciej osobie liczby pojedynczej (he, she, it). Tutaj musisz bezwzględnie pamiętać o ważnej zasadzie pisowni:
- Do większości czasowników w 3. osobie dodajemy końcówkę -s (np. She plays tennis.).
- Jeśli czasownik kończy się na litery -s, -sh, -ch, -x, -o, wtedy dodajemy końcówkę -es (np. watch -> watches, go -> goes).
Pytania i przeczenia: Wkraczają operatorzy (Do / Does)
Aby utworzyć przeczenie lub pytanie w Present Simple, potrzebujemy dodatkowego słowa-pomocnika: DO lub DOES. Co ważne, ten element w ogóle nie występuje w standardowym zdaniu twierdzącym.
⚠️ Złota zasada egzaminacyjna: Jeśli w pytaniu lub przeczeniu pojawia się słówko DOES albo DOESN’T, końcówka -s z czasownika całkowicie znika! Czasownik wraca do swojej czystej, pierwszej formy.
Przeczenia (don’t / doesn’t)
- You don’t speak English. (Ty nie mówisz po angielsku).
- He doesn’t work. (On nie pracuje – zwróć uwagę, że nie ma już końcówki -s przy słowie work!).
Pytania ogólne (Do / Does na początku)
- Do you speak English? (Czy ty mówisz po angielsku?).
- Does he work? (Czy on pracuje?).
Jak budować pytania szczegółowe?
Jeśli chcesz zapytać o konkretną rzecz (np. kiedy, gdzie, dlaczego), sprawa jest bardzo prosta. Wystarczy, że na samym początku pytania ogólnego dopiszesz odpowiednie słówko pytające:
Słówko pytające + Do / Does + podmiot + czasownik (1. forma) + reszta zdania
Przykłady:
- When do you speak English? (Kiedy ty mówisz po angielsku?).
- Where does he work? (Gdzie on pracuje?).
Najważniejsze słówka pytające, które musisz znać:
- Why? – Dlaczego?
- Where? – Gdzie?
- How? – Jak?
- When? – Kiedy?
- Which? – Który?
- Whose? – Czyj?
Określenia czasu, czyli Twoje drogowskazy w arkuszu
W zadaniach maturalnych bardzo często pojawiają się słówka-klucze. Gdy zobaczysz je w tekście, od razu podpowiedzą Ci, że masz do czynienia właśnie z czasem Present Simple. Podzielmy je na dwie grupy:
Przypisane do częstotliwości (wskazują, jak często coś robisz)
Wskakują w zdaniu zazwyczaj przed głównym czasownikiem:
- always (zawsze), usually (zazwyczaj), often (często), sometimes (czasami), seldom / rarely (rzadko), never (nigdy).
Określenia czasowe (zwykle na samym końcu zdania)
- every day (codziennie), every morning (codziennie rano), every week (co tydzień), every month (co miesiąc), every year (co rok), every Monday (w każdy poniedziałek).
- once a day (raz dziennie), twice a week (dwa razy w tygodniu), three times a month (trzy razy w miesiącu).
- from time to time (od czasu do czasu).
Mam nadzieję, że ta szybka powtórka uporządkowała Twoją wiedzę z zakresu Present Simple! Chcesz sprawdzić, jak radzisz sobie z tym czasem w praktyce maturalnej? Daj znać w komentarzu, czy działamy dalej!
